English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΝΝΑΒΗΣ

Του Πέτρου Αργυρίου

Α) Το θεραπευτικό προφίλ της κάνναβης

Το φυτό κάνναβις είναι συνυφασμένο με τον ανθρώπινο πολιτισμό από την αρχαιότητα χάρη στις πολλαπλές πολύτιμες χρήσεις του.
Μια από τις σημαντικότερες από αυτές είναι η ιατρική του χρήση.
Δυστυχώς, ένα τόσο χρήσιμο φυτό δαιμονοποιήθηκε τον προηγούμενο αιώνα από τους μηχανισμούς προπαγάνδας μεγάλων συμφερόντων, με αποτέλεσμα η χρήση του να κρίνεται παράνομη μέχρι και σχετικά πρόσφατα στις περισσότερες χώρες του πλανήτη.
Οι ιατρικές του ιδιότητες όμως είναι τόσο ελπιδοφόρες που ταράζουν το δεισιδαιμονικό καθεστώς της απαγόρευσης του.
Η κάνναβις περιέχει εκατοντάδες ουσίες με πιθανή ιατρική δράση ενώ οι παρενέργειες της είναι πολύ πιο ήπιες και σπάνιες από αυτές των φαρμακευτικών σκευασμάτων που προωθούνται.
Η πιο αναγνωρισμένη ιατρική της χρήση είναι στον χρόνιο πόνο.
Παρότι ο πόνος είναι το κοινό σύμπτωμα των περισσότερων παθήσεων σε κάποιο στάδιο τους, ο χρόνιος πόνος που συνοδεύει σοβαρές παθήσεις μπορεί από μόνος του να θεωρηθεί κι ως αιτία επιδείνωσης στην έκβαση μιας ασθένειας καθώς περιορίζει την κινητικότητα των ασθενών και τη διάθεση τους να αντιμετωπίσουν όχι μόνο την ασθένεια τους αλλά και την ίδια τη ζωή.
Η αναλγητική δράση της κάνναβις οφείλεται στη δράση της στο ενδοκανναβινοειδές σύστημα του ανθρώπου το οποίο είναι νευρορυθμιστικό.
Τα οπιοειδή παυσίπονα που χρησιμοποιούμε σήμερα, ξαδερφάκια της μορφίνης, επιδρούν στο ενδορφινικό σύστημα μας κι είναι πολύ πιο επικίνδυνα από ότι θα μπορούσε ποτέ να είναι η κάνναβις καθώς προκαλούν σοβαρό εθισμό κι εξοικείωση υποδοχέων: όσο περισσότερα από αυτά παίρνεις τόσο περισσότερο τα χρειάζεσαι και τόσο λιγότερο αποτελεσματικά είναι.
Η κατάχρηση των οπιοειδών αποτελεί πλέον μάστιγα με 14000 νεκρούς χρήστες μόνο στην Αμερική μόνο για το 2014.
Η κάνναβις μπορεί να βοηθήσει όχι μόνο στην υποκειμενική αίσθηση του πόνου αλλά και σε κάποιες από τις παθήσεις που τον προκαλούν λόγω της αντιοξειδωτικής και αντιφλεγμονώδους δράσης της.
Η κάνναβις έχει ήδη θεραπευτική ένδειξη για το γλαύκωμα ενώ αισιόδοξα είναι τα μηνύματα της σε σχέση με την Σκλήρυνση Κατά Πλάκας.
Όσον αφορά τους καρκίνους, η χρήση της είναι ελπιδοφόρα όχι μόνο ως προς τον καρκίνο αλλά και σε σχέση με τις σοβαρές -κι εντελώς παραμελημένες από την Ιατρική- παρενέργειες των αντικαρκινικών πρακτικών.
Ακόμη και σε αυτό που μάθαμε να αποκαλούμε HIV/AIDS σύνδρομο, η κάνναβις φαίνεται να βοηθάει στην ανορεξία που ενίοτε το συνοδεύει.
Επίσης φαίνεται να είναι ευεργετική και στην επιληψία λόγω της σπασμολυτικής της επίδρασης.
Αυτή ακριβώς η σπασμολυτικής της δράση μπορεί να είναι χρήσιμη και στην νόσο του Krohn, την ελκώδη κολίτιδα και το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, ενώ η αγχολυτική της δράση μπορεί να φανεί ανεκτίμητη σε αγχώδεις διαταραχές, ακόμη ίσως και σε μορφές κατάθλιψης,
Ένα από τα σημαντικότερα επιχειρήματα του μηχανισμού δαιμονοποίησης της κάνναβης είναι πως είναι επιζήμια στην νοητική υγεία, ότι οδηγεί ακόμη κι ακόμη στην τρέλα.
Όσον αφορά το πρώτο, η κάνναβης φαίνεται να βοηθά σε εγκεφαλικές βλάβες.
Σε σχέση με το δεύτερο, φαίνεται πράγματι πως η χρήση κάνναβης μπορεί να εκκινήσει νωρίτερα ψυχωτικά επεισόδια σε ανθρώπους με προδιάθεση στη σχιζοφρένεια.
Αλλά αυτό είναι μόνο η μισή αλήθεια. Γιατί η κάνναβης δεν περιέχει μόνο την ψυχοτρόπα ουσία τετραϋδροκανναβινόλη (THC) αλλά και την αντιψυχωσική ουσία κανναβιδιόλη (CBD).
Όχι μόνο δηλαδή αποτελεί λύση για πολλά άλλα προβλήματα αλλά σε αντίθεση με πολλά άλλα ψυχοτρόπα έχει «προβλέψει» να περιέχει το «αντίδοτο» στα προβλήματα που η χρήση της μπορεί να προκαλέσει.
Με ένα τόσο ελκυστικό προφίλ πιθανών οφελών σε σχέση με τις παρενέργειες, έγκλημα δεν αποτελεί η χρήση της κάνναβης. Το αντίθετο: η απαγόρευσή της και η ποινικοποίηση της είναι ένα μεγάλο και διαρκές έγκλημα.

Β) Ο παγκόσμιος χάρτης της αποποινικοποίησης και της νομιμοποίησης σήμερα


Διαδραστικός Χάρτης της νομοθεσίας της θεραπευτικής κάνναβης στην Ευρώπη.

Κάτω από την πίεση την ιατρικών δεδομένων, των ασθενών και των κινημάτων αποποινικοποίησης, η χρήση ιατρικής κάνναβης έχει νομιμοποιηθεί σε 28 πολιτείες τις ΗΠΑ.
Η ιατρική κάνναβης έχει νομιμοποιηθεί σε περιοχές της Αργεντινής και της Αυστραλίας. Είναι νόμιμη στον Καναδά. Ευρέως νόμιμη στην Χιλή, την Κολομβία, την Τσεχία. Νόμιμη στα Σκόπια και την Πολωνία και το Πουέρτο Ρίκο, περιοχές της Τουρκίας και από το 2013 και στην Ρουμανία. Στην Κροατία είναι νόμιμη αλλά μόνο για συγκεκριμένες νόσους.
Στη Γαλλία, το 2013, ιατρικά σκευάσματα που περιέχουν ουσίες που προέρχονται από την κάνναβη νομιμοποιήθηκαν, όπως έγινε και στην Ιρλανδία το 2014 όπου η νομιμοποίηση της φαίνεται να διευρύνεται. Παρόμοιο καθεστώς ισχύει στην Σλοβενία, τον Παναμά και τις Φιλιππίνες.
Στην Φινλανδία είναι νόμιμη μόνο με τη χορήγηση ειδικής άδειας, καθεστώς που ίσχυε και για τη Γερμανία μέχρι το 2017, οπότε και νομιμοποιήθηκε η χρήση της για βαριά ασθενείς που δεν έχουν άλλες φαρμακευτικές επιλογές. Παρόμοιο καθεστώς νομιμοποίησης επιδιώκεται και στην Μάλτα ενώ στην Ιταλία η νομιμοποίηση ισχύει ήδη υπό αυστηρά ρυθμιστικά πλαίσια.
Στην Τζαμάικα είναι ευρέως νόμιμη υπό σχετικά ανεκτικό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Το Ισραήλ επιτρέπει κάποιες ιατρικές της χρήσεις ήδη από το 1990 ενώ φαίνεται να τις διευρύνει.
Στη Ρωσία είναι σχετικά ανεκτή.
Στην Ελβετία η προσωπική χρήση ενώ στο Μεξικό και την Ουκρανία και η προσωπική καλλιέργεια γενικά της κάνναβης έχουν αποποινικοποιηθεί, ενώ η Ισπανία γίνεται η νέα Ολλανδία με περισσότερα από 200 δικά της Coffeeshops.
Στην Ουρουγουάη κάθε χρήση και εκμετάλλευση της Κάνναβης είναι απολύτως νόμιμη, ενώ στην Πορτογαλία από τις αρχές της χιλιετίας έχει ξεκινήσει το μεγάλο πείραμα της αποποινικοποίησης όλων των ναρκωτικών.
Στην Ελλάδα η κυβέρνηση διαρρέει εδώ και μήνες ότι θα νομιμοποιήσει την κάνναβη.
Είναι προφανές ότι η νομιμοποίηση της ιατρικής κυρίως κάνναβης είναι παγκόσμια τάση.
Δεν έχει όμως προχωρήσει στο βαθμό αποδαιμονοποίησης που οφείλεται σε ένα ευλογημένο φυτό που εδώ και χιλιετίες προσφέρει πολλά στην ανθρωπότητα.
Ένα τελευταίο σημείο σχετικά με την ιατρική κάνναβη είναι ότι οι ιατρικές μελέτες που γίνονται σε σχέση με αυτή είναι πολύ λίγες σε σχέση με το πόσο ελπιδοφόρα είναι τα αποτελέσματα τους.
Κι ο λόγος για αυτό είναι προφανής: Οι μεγάλες φαρμακευτικές που χρηματοδοτούν όλο και μεγαλύτερα κομμάτια της ιατρικής έρευνας δεν θέλουν να δουν ακριβά προϊόντα τους με μαζική ιατρική κατανάλωση να μπαίνουν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.
Κι όπου δεν υπάρχει χρηματοδότηση, δεν υπάρχει πλέον έρευνα.
(Ο Πέτρος Αργυρίου είναι ανατρεπτικός λογοτέχνης και κορυφαίος Έλληνας αναλυτής, ιδιαιτέρως στο πεδίο του παρασκηνίου των παγκόσμιων πολιτικών δημόσιας υγείας. Είναι επίσης μέλος της ένωσης δημοσιογραφίας της επιστήμης Science View. Από τις εκδόσεις ETRA κυκλοφορούν τα σχετικά βιβλία του: «Τι δεν σας λένε οι γιατροί», 2009, «Θανάσιμες Θεραπείες. 2011» και «Παρά Φύση», 2014. Το προσωπικό του blog είναι το agriazwa.blogspot.com).

Πηγη: http://gr420.info

Σε οικονομική ντόπα με επενδύσεις 1,5 δισ. για ιατρική κάνναβη ελπίζει η Ελλάδα

Ενδιαφέρον για επενδύσεις στην Ελλάδα που θα υπερβαίνουν τα 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ έχουν εκδηλώσει παραγωγοί ιατρικής κάνναβης, όπως δήλωσε στο πρακτορείο Bloomberg ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Βαγγέλης Αποστόλου.

Οι επίδοξοι επενδυτές εστιάζουν στην Ελλάδα πρωτίστως λόγω του ιδιαίτερα κατάλληλου κλίματος, προσδοκώντας ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα προχωρήσει άμεσα στη νομιμοποίηση της καλλιέργειας του φυτού στη χώρα μας.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η κυβέρνηση Τσίπρα σχεδιάζει να καταθέσει το νομοσχέδιο για τη νομιμοποίηση της παραγωγής έως το τέλος του έτους, δίνοντας αρκετό χρόνο σε επίδοξους επενδυτές να καλλιεργήσουν την πρώτη σοδειά πριν τον θερισμό του επόμενου καλοκαιριού.

Η Αθήνα εκτιμά μάλιστα ότι κάθε μονάδα 12 έως 15 θερμοκηπίων κάνναβης μπορεί να δημιουργήσει 400 θέσεις εργασίας, συμβάλλοντας έτσι στην μείωση της ανεργίας, η οποία παραμένει πάνω από το 20%.

Εάν η χώρα μας όντως προσελκύσει επενδύσεις 1,5 δισεκ. ευρώ, θα μπορούσε να κατακτήσει αξιόλογο μερίδιο σε μία στην παγκόσμια αγορά που, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της κυβέρνησης, θα αναλογεί σε 200 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Η χρήση για ιατρικούς σκοπούς
 ήδη επιτρέπεται, όμως ο κ. Αποστόλου ξεκαθάρισε ότι, σε αντίθεση με άλλες χώρες, η Ελλάδα δεν προτίθεται να νομιμοποιήσει και άλλες χρήσης της κάνναβης.

«Χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά θα με μέλη που πάσχουν από σοβαρές ασθένειες, όπως καρκίνος ή Πάρκινσον θα μπορέσουν να πάρουν [κάνναβη] που θα παράγεται εδώ, με βάση οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας», είπε.

Πηγή: www.skai.gr

ΠΩΣ ΘΑ ΑΠΟΚΤΗΣΕΤΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΥΣ ΠΑΠΑΔΕΣ ΣΕ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ


Αν είσαι καλλιεργητής κάνναβης, τότε θα ξέρεις πως ο στόχος είναι να κάνεις όσο το δυνατό μεγαλύτερους και υγιέστερους παπάδες. Επίσης, γνωρίζεις το αίσθημα της απογοήτευσης όταν η ποικιλία που καλλιεργείς ποτέ δεν αναπτύσσει εντελώς τους πυκνούς και κολλώδεις παπάδες που ελπίζεις να αποκτήσεις. Ενώ κάποιες ποικιλίες δίνουν μικρή σοδειά, θα πρέπει πάντα να είσαι σε θέση να παράγεις υψηλής ποιότητας παπάδες, αν κάνεις τα σωστά βήματα.
Ευτυχώς, υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να βελτιώσεις το μέγεθος των παπάδων. Το κλάδεμα, η εκπαίδευση, το τάισμα και ο φωτισμός είναι οι πιό κοινοί τρόποι που θα υπαγορεύσουν το πως θα αναπτυχθεί το φυτό σου.

Κλάδεμα


Οι παπάδες θα σχηματιστούν κυρίως στα γόνατα του φυτού. Το γόνατο είναι το σημείο του κύριου κορμού απ’όπου θα ξεπηδήσει ένα κλαδί ή φύλλο. Όσο μεγαλύτερο γίνεται το φυτό, τόσο περισσότερα γόνατα θα εμφανιστούν και αυτό σημαίνει ότι το φυτό θα έχει περισσότερα σημεία, όπου θα μεγαλώσουν παπάδες.
Ενστικτωδώς, θα νόμιζες ότι περισσότερα γόνατα σημαίνει και περισσότεροι και μεγαλύτεροι παπάδες, αλλά αυτό απέχει από την πραγματικότητα. Τα γόνατα με παπάδες που βρίσκονται χαμηλά στο φυτό, μακριά από τις κορυφές, θα προσπαθήσουν να αναπτυχθούν κατά την ανθοφορία, αλλά ποτέ δε θα μεγαλώσουν πλήρως, γιατί δεν λαμβάνουν επαρκή φωτισμό.
Αν θέλεις να βελτιώσεις τη σοδειά του φυτού, η καλύτερη μέθοδος είναι το κλάδεμα όποιου μέρους του φυτού δε παίρνει ποιοτικό φως. Κόψε τους παπάδες και το φύλλωμα που βρίσκονται χαμηλά, κάτω από τις κορυφές του φυτού. Αυτή η στρατηγική θα στείλει όλη την ενέργεια ψηλά στις κορυφές, όπου οι παπάδες δέχονται το περισσότερο φως και έτσι θα γίνουν μεγαλύτεροι και πυκνότεροι.

Εκπαίδευση


Ένας άλλος απλός τρόπος για να αυξήσεις τη σοδειά σου είναι με την εκπαίδευση των φυτών. Αν αφεθούν μόνα τους, τα φυτά γενικά σχηματίζουν ένα κύριο κορμό, με άλλους μικρότερους να μεγαλώνουν τριγύρω του. Ένα φυτό κάνναβης μεγαλώνει στο σχήμα ενός κηροπήγιου menorah, όπου το κεντρικό και ψηλότερο κερί αντιπροσωπεύει τον κύριο κορμό του φυτού. Καθώς αυτός ο κορμός θα δώσει μία όμορφη και μεγάλη κορυφή, το ύψος αυτής της κορυφής θα υπαγορεύσει που μπορεί να τοποθετηθεί ο φωτισμός στην εσωτερική καλλιέργεια. Αυτό έχει ως αποτελέσμα τα χαμηλότερα κλαδιά να λαμβάνουν πολύ λιγότερο φως από αυτό που θα μπορούσαν, αν όλες οι κορυφές του φυτού είχαν το ίδιο ύψος.
Με τη μέθοδο του super cropping (τσίμπημα και λύγισμα της κορυφής) ή με το LST (low stress training), όπως δένοντας προς τα κάτω τα κλαδιά που βρίσκονται στην κορυφή του φυτού, μπορείς να ωθήσεις τα υπόλοιπα κλαδιά να αναπτυχθούν, οπότε έτσι δημιουργείς ένα ίσο επίπεδο στις κορυφές. Αυτό που συμβαίνει όταν εκπαιδεύεις τα φυτά σου είναι ότι αναδιανέμονται οι ορμόνες της ανάπτυξης που συγκεντρώνονται στον κύριο κορμό και προς τα τριγύρω κλαδιά, προωθώντας την ανάπτυξη σε ολόκληρο το φυτό. Αυτό οδηγεί στο να υπάρχει ίσο ύψος στα κλαδιά, τα οποία θα δώσουν όλα μεγάλες κορυφές, καθώς θα βρίσκονται σε ίση απόσταση από την πηγή του φωτός.

Λίπασμα


Το σωστό τάισμα του φυτού είναι οπωσδήποτε απαραίτητη προϋπόθεση για το σχηματισμό μεγάλων παπάδων. Το άζωτο είναι συνδεδεμένο με την περίοδο της ανάπτυξης, ενώ ο φώσφορος είναι το συστατικό, το οποίο συνδέεται περισσότερο με την ανθοφορία. Δίνοντας στο φυτό άζωτο κατά την ανάπτυξή του, δημιουργείς από νωρίς ένα υγιές φυτό με ευεξία, το οποίο θα μεγαλώσει γρήγορα και αυτό θα οδηγήσει σε μία αυξημένη σοδειά.
Μόλις το φυτό γυρίσει σε άνθιση, μειώνεις τα επίπεδα του αζώτου και αυξάνεις αυτά του φώσφορου για να βοηθήσεις τα άνθη να αναπτυχθούν πλήρως και να γίνουν πυκνά. Αν καλλιεργείς σε χώμα, όταν θα μπει το φυτό σε ανθοφορία, συστήνεται το bat guano (κοπριά νυχτερίδας) ή κοπριά από γεωσκώληκες, καθώς θεωρούνται ιδανικά για την αύξηση του φωσφόρου, ενώ συνεχίζεις να ταΐζεις το φυτό τα υπόλοιπα συστατικά που χρειάζεται σε υγρή μορφή.
Άλλη μία συμβουλή για μεγαλύτερους παπάδες περιλαμβάνει το συχνό εμπλουτισμό του χώματος με κομπόστ από τσάι. Αυτό βοηθάει στο να αναπτυχθούν υγιείς μυκορριζικές σχέσεις μεταξύ του χώματος και του μυκηλίου. Όσο περισσότερο μυκήλιο υπάρχει στο χώμα, τόσο πιο πολλά συστατικά θα αφομοιώσει το φυτό και αυτό φυσικά, θα δώσει μεγαλύτερους παπάδες.

Φωτισμός


Αν θέλεις μεγάλους παπάδες, θα χρειαστείς και μεγάλα φώτα. Όταν αναγνωρίζεις την υψηλής ποιότητας κάνναβη, τότε βλέπεις την κάνναβη στην οποία ο καλλιεργητής της παρείχε άριστο φωτισμό. Δε γίνεται να κάνεις περικοπές όσον αφορά στο σωστό φωτισμό του χώρου καλλιέργειας. Μία βασική κατεύθυνση για τα φώτα είναι, γενικά, για κάθε 100 watt καλύπτεται ένα τετραγωνικό πόδι (ένα πόδι ισούται με 30,50 εκατοστά περίπου). Για παράδειγμα, 600 watt φωτισμός καλύπτει περίπου 4 τετρ. μέτρα.
Βεβαιώσου ότι τα φώτα βρίσκονται στο σωστό ύψος, ώστε τα φυτά να μην υποφέρουν από τη θερμότητα. Δε πρέπει να φυτά να νιώθουν καυτή τη θερμοκρασία, ούτε και το χέρι σου όταν το τοποθετείς ακριβώς πάνω από τις κορυφές. Αν θέλεις να είσαι ακριβής, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ψηφιακό θερμόμετρο για να υπολογίσεις τη θερμοκρασία. Παρέχοντας το σωστό φωτισμό και έχοντας τα φώτα στη σωστή απόσταση από τα φυτά, θα διατηρείς μία υγιή καλλιέργεια που θα δώσει και τους επιθυμητούς παπάδες.
Στην εξωτερική καλλιέργεια, φρόντισε ώστε οι γλάστρες ή τα χαντάκια να έχουν αρκετή απόσταση μεταξύ τους για να παίρνουν τα φυτά και από τα πλάγια τους το φως του ήλιου. Καλλιεργώντας σε πλαγιά που κοιτά νότια, τα φυτά θα παίρνουν όσο το δυνατό περισσότερο ήλιο.
Η καλλιέργεια μεγαλύτερων παπάδων αποτελεί τη φιλοδοξία των περισσότερων καλλιεργητών. Ωστόσο, αυτό δε θα συμβεί μέσα σε μία νύχτα. Η καλλιέργεια είναι μία δεξιοτεχνία που απαιτεί χρόνο για να εκλεπτιστεί, αφού δε γίνεται να επιταχυνθεί η διαδικασία ανάπτυξης ενός φυτού. Ένα από τα καλύτερα πράγματα είναι να γράφεις το τι κάνεις, δηλαδή να κρατάς ημερολόγιο καθημερινά. Μ’αυτό τον τρόπο, αν έχεις μία επιτυχημένη καλλιέργεια, θα μπορείς να βλέπεις το τι έχεις ίσως κάνει διαφορετικά σ’αυτή την καλλιέργεια και θα το επαναλάβεις στις επόμενες.

ΧΤΙΣΕ ΤΟΝ ΚΑΛΥΤΕΡΟ, ΒΑΣΙΚΟ ΧΩΡΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ

Το πέρασμα από την εξωτερική καλλιέργεια σε ένα βασικό στήσιμο εσωτερικού χώρου καλλιέργειας αποτελεί το ορόσημο για κάθε καπνιστή κάνναβης. Όντως, το να καλλιεργεί κάποιος εξωτερικά – μία δημοφιλής επιλογή για πολλούς – μπορεί να είναι αρκετά εύκολο αν ο καιρός δεν είναι απαιτητικός: ρίχνει τους σπόρους που σκάσανε στο χώμα, ποτίζει-λιπαίνει, κόβει, αποξηραίνει. Καπνίζει το αποτέλεσμα και μετά πάλι από την αρχή. Γι’αυτό και πολλοί καλλιεργητές αποθαρρύνονται από τις δυσκολίες που φαινομενικά πάνε μαζί χέρι – χέρι με την εσωτερική καλλιέργεια.
Δε χρειάζεται, όμως, η εσωτερική καλλιέργεια να είναι περίπλοκη ή ακριβή ή να απαιτεί συνεχή προσπάθεια συντήρησης. Ακολουθώντας τα καλά νέα που έρχονται από όλη την Ευρώπη, όπως το Tilburg στην Ολλανδία ή τη Γερμανία, όλο και περισσότεροι άνθρωποι μέσα στην ευρύτερη κοινότητα της κάνναβης θα έχουν την ευκαιρία να καλλιεργήσουν το δικό τους βότανο στο σπίτι τους.
Σ’αυτό το άρθρο θα διαβάσεις κάποιες προτάσεις για να επιλέξεις το καλύτερο βασικό στήσιμο για εσωτερική καλλιέργεια.
Επιλογή του εσωτερικού χώρου
Αν θέλεις η εγκατάστασή σου να παραμείνει σε ένα βασικό επίπεδο, θα χρειαστεί να βρεις ένα χώρο, ο οποίος δε θα είναι πολύ περιορισμένος. Για όσους δεν έχουν πολλές εναλλακτικές, υπάρχει η επιλογή του Screen of Green (ScroG), του Sea of Green (SoG) και άλλων μεθόδων μικρο-καλλιέργειας, αλλά αυτές προϋποθέτουν έναν κάπως προηγμένο και πιθανότατα ακριβό εξοπλισμό, σε συνάρτηση με το ότι είναι και χρονοβόρες. Άρα, ποιές θα πρέπει είναι οι προτεραιότητες;
Υπολογισμός του μέγιστου χώρου που θα χρειαστούν τα φυτά
Εκτίμησε το μέγεθος στο οποίο θα φτάσουν τα φυτά, έστω κατά προσέγγιση. Αυτό θα εξαρτηθεί από την επιλογή της ποικιλίας, όπως και από τη φροντίδα που είσαι διατεθιμένος να προσφέρεις. Όποιο χώρο καλλιέργειας έχεις υπ’όψη σου, πρέπει αυτός να φιλοξενήσει τα φυτά στο πλήρες τους μέγεθος, σε ύψος και σε πλάτος. Γι’αυτό καλό είναι να διαβάζονται προσεκτικά οι περιγραφές των ποικιλιών που επιλέγονται, να εκτιμάται το μέσο ύψος τους και έπειτα να χρησιμοποιείται το μέτρο για τον υπολογισμό του χώρου που θα χρειαστούν τα φυτά.

Μια τέντα καλλιέργειας

Υπολόγισε αν ο χώρος σου χρειάζεται προστασία από το φως

Ανεξάρτητα από το σημείο του σπιτιού που θα χρησιμοποιηθεί για καλλιέργεια, ο χώρος αυτός πρέπει να είναι ασφαλής από τυχόν ανεπιθύμητο φως, κυρίως κατά την περίοδο της ανθοφορίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να υπάρχει καθόλου φως κατά τη διάρκεια της “σκοτεινής φάσης” του κύκλου φωτός, συμπεριλαμβανόμενου και αυτού που ίσως μπει από τα παράθυρα από τα φώτα του δρόμου, ακτίνες φωτός από τη σχισμή της πόρτας κτλ. Ντουλάπες ή πολύ μικρά δωμάτια εκτιμώνται πολύ από πολλούς καλλιεργητές.

Εν τέλει, αν δεν υπάρχουν και πολλές επιλογές πάνω στο θέμα, τότε ίσως χρειαστεί να αναλογιστείς την αγορά μίας καλλιεργητικής τέντας. Υπάρχουν πολλά μεγέθη τεντών που μπορούν να φιλοξενήσουν τα περισσότερα βασικά συστήματα καλλιέργειας.
Πόσα φυτά θα βάλεις;
Αναρωτήσου ποιός είναι ο μέγιστος αριθμός φυτών που μπορεί να περιέχει ο χώρος σου. Αν σκέφτεσαι, για παράδειγμα, να αγοράσεις μία συσκευασία των 10 σπόρων, θα θελήσεις ίσως να σιγουρευτείς ότι πραγματικά ο χώρος σου θα τα χωρέσει. Ναι, ίσως κάποιοι από τους σπόρους να μη βλαστήσουν και επιπλέον, αν αυτοί δεν είναι και θηλυκοποιημένοι, τότε ίσως να μη βγουν όλα τα φυτά θηλυκά. Αλλά, αν έστω 7 από αυτούς βλαστήσουν και είναι θηλυκά τα φυτά και ο χώρος σου μετα βίας χωράει εσένα; Η κοινότητα των καλλιεργητών κάνναβης προάγει το μοίρασμα και σίγουρα κάποιος μπορεί να βρεθεί για να φροντίσει τα έξτρα θηλυκά φυτά που σου προέκυψαν. Όμως, αν επιθυμείς να κρατήσεις μερικούς σπόρους για την επόμενη καλλιέργεια, τότε καλύτερα να επενδύσεις σε θηλυκοποιημένους σπόρους. Γενικά, προοικονόμησε για τέτοιους ή για αυτόματους σπόρους, ώστε να έχεις τον έλεγχο του αριθμού των φυτών που θα προκύψουν.
Συμβουλή: Αν δεν έχεις στο σπίτι ένα δωματιάκι, μία ντουλάπα ή κάποιο άλλο έπιπλο που μπορείς να διαμορφώσεις, τότε προτείνεται η αγορά μίας τέντας καλλιέργειας ή η επινόηση μίας αυτοσχέδιας (ένα χαρτοκιβώτιο δεν είναι και το καλύτερο υλικό, αλλά θα την κάνει τη δουλειά του). Αυτή είναι μία αξιόπιστη λύση και επιπλέον σου δίνει τη δυνατότητα της μετακίνησης, αν χρειαστεί.
Επιλογή φωτισμού

Η εσωτερική καλλιέργεια βασίζεται στην παροχή φωτός από τεχνητές πηγές φωτισμού. Υπάρχουν διάφοροι τύποι λαμπών καλλιέργειας διαθέσιμοι και παρακάτω θα βρεις τι είναι αυτό που πρέπει να έχεις υπόψη πριν κάνεις την επιλογή σου.


Ποια είναι η οικονομική σου δυνατότητα;
Η πιο οικονομική λύση είναι οι λάμπες CFL (compact fluorescent lamp). Σε σύγκριση με τις MH (metal-halide) λάμπες, οι CFL καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια και δε χρειάζονται και τόσο συχνή αλλαγή. Παρ’όλα αυτά, αν σχεδιάζεις να έχεις πολλές σοδειές το χρόνο, η διαφορά τους μπορεί να μην είναι σημαντική, ιδιαίτερα εφόσον η χρήση της MH λάμπας είναι πιο ωφέλιμη κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάπτυξης των φυτών.
Οι λάμπες HPS (high pressure sodium), οι οποίες χρησιμοποιούνται κυρίως για την ανθοφορία, εκπέμπουν ένα υψηλότερο επίπεδο θερμότητας. Αυτό μπορεί να είναι ένα πλεονέκτημα, αλλά μπορεί και όχι, ανάλογα με το πώς είναι η εγκατάστασή σου· αν το ύψος του χώρου είναι περιορισμένο, ίσως πρέπει να αναθεωρήσεις για να σιγουρευτείς ότι τα φυτά δε θα υποφέρουν αν είναι κοντά στις λάμπες.
Αν προτιμάς να επενδύσεις σε κάτι πιο ακριβό για να εξασφαλίσεις ότι ο εξοπλισμός σου δε θα χρειαστεί αντικατάσταση ή αναβάθμιση για πολλές σαιζόν, οι LED (light-emitting diode) λάμπες είναι ο καλύτερος τρόπος για να κάνεις οικονομία μακροπρόθεσμα. Προσοχή! Σ’αυτή την περίπτωση, το φθηνό δεν αποτελεί απαραίτητα και σοφή απόφαση. Συνίσταται να διαβάσεις πολλές αξιολογήσεις και κριτικές για κάποιο προϊόν, πριν το αγοράσεις.
Έχεις απαιτήσεις για τις επιδόσεις;
Το διαθέσιμο εισόδημα είναι ένα βασικό θέμα, αλλά εξίσου σημαντικό είναι και το να μην απογοητευθείς από την αγορά σου. Οι λάμπες CFL αποτελούν τη βάση των επιλογών που υπάρχουν. Πέρα απ’αυτό, όμως, θα πρέπει να σκεφτείς σοβαρά και για την ποιότητα που αναμένεις από το τελικό σου αποτέλεσμα: τα LED θεωρούνται ως η επανάσταση στο φωτισμό καλλιέργειας, οπότε αν υποθέσουμε ότι το προϊόν που διάλεξες ανήκει τουλάχιστον σε μία μέση κατηγορία αποδόσεων, τότε τα φυτά σου εγγυημένα θα έχουν ένα σωστό κύκλο φωτός, ο οποίος θα είναι ενεργά ευεργετικός στην ανάπτυξη και την υγεία τους.
Πριν τη τελική επιλογή, χρειάζεται μία έρευνα για λεπτομερείς τεχνικές πληροφορίες πάνω στους διάφορους τύπους φωτισμού, όπως, επίσης και πάνω στις συγκρίσεις που γίνονται μεταξύ αυτών των τύπων σε διάφορα site και φόρουμ στο ίντερνετ.

Επένδυση σε ανακλαστήρα
Ο ανακλαστήρας αντανακλά το φως από τις λάμπες πάνω στα φυτά σε αντίθεση με τις (άδειες) πλευρές του χώρου καλλιέργειας. Ενισχύει το φως χωρίς να αυξάνει την κατανάλωση ηλεκτρισμού. Εφόσον στοχεύουμε σε ένα βασικό στήσιμο χώρου καλλιέργειας, αυτό το βήμα μπορεί να παραλειφθεί αν ο αριθμός των φυτών είναι μικρός ή/και ανάλογος με τη συνολική κάλυψη του βασικού φωτισμού που υπάρχει.
Συμβουλή: Πολλοί καλλιεργητές χρησιμοποιούν CFL ή MH λάμπες κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των φυτών και HPS λάμπες για την ανθοφορία. Αυτή είναι μία αξιόπιστη επιλογή αν μπορεί να υποστηριχθεί οικονομικά. Αν δε μπορεί να υποστηριχθεί, τότε καλύτερα να αγοράσεις τον εξοπλισμό για την περίοδο της άνθισης και να τον χρησιμοποιήσεις για όλο τον κύκλο ζωής του φυτού.
Κάποιοι τύποι στησίματος φωτισμού σίγουρα βελτιώνουν την ποιότητα της σοδειάς, αλλά τα περισσότερα είδη λαμπών θα κάνουν τα φυτά να μεγαλώσουν και να δώσουν άνθη. Γι’αυτό ξεκίνα άφοβα από τη βάση: θα σου δώσει ένα σημείο αναφοράς για το μελλοντικό σου, πιο εξελιγμένο στήσιμο εσωτερικής καλλιέργειας. Επίσης, θα σου διδάξει τα βασικά για τις μετατροπές της ήδη υπάρχουσας εγκατάστασής σου, καθώς και το πώς λύνονται τα διάφορα προβλήματα που καμιά φορά παρουσιάζονται. Όσον αφορά στους ανακλαστήρες, δε είναι απαραίτητο να αποτελέσει μία συνειδητή επιλογή: μπορείς να ψάξεις στο εμπόριο για έτοιμα πακέτα φωτισμού για την ανάπτυξη ή/και την ανθοφορία.
Προστάτεψε το χώρο καλλιέργειάς σου
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για την ελαχιστοποίηση της μυρωδιάς των φυτών, είτε αυτοί είναι προσωπικοί, είτε αφορούν στους γείτονες. Γι’ αυτό ίσως χρειαστεί να επενδύσεις στα παρακάτω αξεσουάρ.
Φίλτρο άνθρακα
Οι τέντες καλλιέργειας μπορούν, γενικά, να εφοδιαστούν με ένα σύστημα εξαερισμού που αποτελείται από αγωγούς, φίλτρο άνθρακα και τον αντίστοιχο ανεμιστήρα. Ο σκοπός είναι να βγαίνει η μυρωδιά που προέρχεται από τα φυτά προς ένα ασφαλές σημείο – δηλαδή, όχι απευθείας στον κλιματισμό του γείτονα. Πρώτα απ’όλα, πρέπει να διασφαλίσεις ότι το φίλτρο και ο ανεμιστήρας του εξαερισμού αντιστοιχούν στα ίδια μεγέθη. Και όταν επιλέξεις το φίλτρο άνθρακα, θα χρειαστεί να υπολογίσεις το κυβικό μέτρο/λεπτό, δηλαδή τον όγκο του αέρα που θα ανακυκλώνει. Και το φίλτρο και ο εξαερισμός πρέπει να έχουν την ίδια αναλογία κυβ.μέτρο/λεπτό για τον βέλτιστο αερισμό του χώρου. Αλλά όπως και στον φωτισμό, κυκλοφορούν και για το φίλτρο άνθρακα διάφορα πακέτα στο εμπόριο.
Προϊόντα φρεσκαρίσματος του αέρα
Αν δεν έχεις τη δυνατότητα να εγκαταστήσεις ένα σύστημα εξαερισμού στο χώρο καλλιέργειας, τότε θα μπορούσες να απαλύνεις την κατάσταση με αποσμητικά χώρου. Πολλά τέτοια προϊόντα διατίθενται σε καταστήματα με καλλιεργητικά είδη και είναι κατασκευασμένα γι’αυτό το λόγο. Αν επιθυμείς μία πιο φυσική προσέγγιση, κάποια φυτά, όπως η λεβάντα μπορούν να τοποθετηθούν κοντά στα φυτά σου (αλλά όχι μέσα στο χώρο τους) για να μειώσουν τη μυρωδιά.
Πήγαινε με τη ροή
Ακόμα και στην εσωτερική καλλιέργεια, τα φυτά δεν είναι ασφαλή από τα παράσιτα, την υπερβολική υγρασία και άλλους κινδύνους που προκύπτουν σε οποιαδήποτε κηπευτική δραστηριότητα. Όμως, δεν είναι ανάγκη να συγκεντρώσεις κάθε προϊόν που διατίθεται για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων· απλώς να παρέχεις την καλύτερη δυνατή φροντίδα στα φυτά σου και να παρατηρείς τα τυχόν συμπτώματα που ίσως παρουσιαστούν. Η πρώτη εσωτερική εγκατάσταση καλλιέργειας είναι σημαντική. Αυτή θα σε διδάξει πως να μεγαλώσεις τα φυτά σου και εν τέλει πως θα παρέχεις όλο και περισσότερο σ’αυτά μέχρι να φτάσεις σε ένα επίπεδο φροντίδας, το οποίο θα οδηγήσει στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Αν δεν έχεις αποφασίσει ποιές ποικιλίες είναι κατάλληλες για σένα ή χρειάζεσαι περισσότερες πληροφορίες για το φωτισμό και γενικότερα, για το στήσιμο ενός εσωτερικού χώρου καλλιέργειας, τότε μη διστάσεις να απευθυνθείς στο φόρουμ μας:
gr420.info/forum
Πηγή:  Sensi Seeds Blog

ΠΩΣ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΤΕ ΚΑΝΝΑΒΗ ΚΑΤΩ ΑΠΟ 12/12 ΦΩΤΙΣΜΟ.

Η εκβίαση της άνθισης στην κάνναβη από σπόρι, μπορεί να φέρει υπέροχη ποιότητα, άνθη με ρητίνη και στο εν τω μεταξύ γλιτώνεις χώρο, χρόνο και χρήμα. Για αυτούς με προβλήματα χώρου είναι win-win!


Θέλεις να μεγαλώσεις από σπόρι γρηγορότερα και ευκολότερα; Ένας γρηγορότερος και πιο οικονομικός τρόπος για να καλλιεργήσεις, είναι χωρίς άνθιση, από σπόρι σε άνθιση, 12-12 κύκλος φωτός.
Καλλιεργώντας ένα φυτό φωτοπεριόδου σε καθεστώς 12-12 είναι μια λύση στο πρόβλημα χώρου και πόρων. Αυτή η μέθοδος αφαιρεί την περίοδο ανάπτυξης και εκβιάζει το φυτό να πάει κατευθείαν στην άνθιση από βλαστάρι. Οι αποδώσεις είναι χαμηλότερες φυσικά από την κανονική μέθοδο που περιλαμβάνει και ανάπτυξη, αλλά τα αποτελέσματα είναι πολύ πιο γρήγορα και έχουν και μερικά πλεονεκτήματα.
Ο φωτισμός 12-12, φέρνει τον κύκλο καλλιέργειας στις 7-9 βδομάδες κατά κύριο λόγο, και όχι τον μεγαλύτερο χρόνο που χρειάζεται όταν δίνουμε στα φυτά και χρόνο ανάπτυξης. Για όσους έχουν περιορισμό χώρου και για αυτούς που προτίθενται να πειραματιστούς και να το δοκιμάσουν, μπορεί να είναι ένα όνειρο που γίνεται πραγματικότητα.
Τι είναι το 12-12;
12-12 αναφέρεται στις ώρες φωτός και σκοταδιού όπου εκτίθεται ένα φυτό κάνναβης – 12 από το καθένα. Συνήθως, ένα φυτό κάνναβης εκτίθεται αρχικά σε έναν κύκλο 18-6. Αυτό λέει στο φυτό της κάνναβης ότι οι συνθήκες είναι καλές για ανάπτυξη και αφοσιώνεται στην ανάπτυξη μεγέθους και φυλλώματος. Όταν ο κύκλος φωτός αλλάξει σε 12-12 (είτε φυσικά είτε με ανθρώπινη παρέμβαση), λέει στην κάνναβη ότι οι εποχές αλλάζουν και είναι ώρα για άνθιση. Με την εκβίαση του 12-12 από την αρχή, το φυτό της κάνναβης πηγαίνει αμέσως στην άνθιση, στην απόπειρά του να αναπαραχθεί. Επί της ουσίας κοροϊδεύεις το φυτό να νομίζει ότι η εποχή ανάπτυξης έρχεται στο τέλος της και πρέπει να παράξει άνθη άμεσα.
Μέθοδος
Καλλιεργώντας 12-12 είναι τόσο απλό όσο να αλλάξεις τον χρονοδιακόπτη στον κύκλο φωτός σου, δίνοντας στα φυτά ίσο ποσό μέρας και νύστας από τη στιγμή που θα βλαστήσουν. Τα φυτά θα δείχνουν διαφορετικά από ένα φυτό που διαβαίνει και τον κύκλο ανάπτυξης. Οι ορμόνες που επηρεάζονται από το φως κάνουν στο ψηλότερο κλωνάρι τον μεγαλύτερο παπά. Αυτή η μέθοδος σχεδόν εγγυάται ανάπτυξη ανθών στον κύριο κορμό σε κάθε μικρό φυτό. Δηλαδή θα μεγαλώνεις ένα παπά με λίγα παρακλάδια – το φυτό θα είναι στην ουσία ένας παπάς από μόνο του. Να βεβαιωθείς ότι θα του βάλεις κάποιο στήριγμα.
Τα υπόλοιπα στα οποία θα έδινες προσοχή κατά μια κανονική καλλιέργεια, παραμένουν απαράλλακτα και σημαντικά. Το ph και η ποιότητα του νερού, η μίξη των λιπασμάτων, ο έλεγχος εντόμων και οργανισμών, το υπόστρωμα, το EC/ppm όλα παίζουν μεγάλους ρόσους στο σκοτάδι και επηρεάζουν το τελειωτικό προϊόν.
Μεγαλώνοντας με αυτό τον τρόπο απαιτεί όλη τη γνώση που θα χρειαστείς για να ανθίσεις φυτά με οποιαδήποτε άλλη μέθοδο, και η ρουτίνα συντήρησης παραμένει ως έχει. Τα φυτά, ενώ είναι μικρά τα φέρεσαι όπως και αν ήταν κάτω από κανονικό κύκλο φωτός. Όπως, κάνεις πιο συχνά slush, κάθε 10 ημέρες το πολύ για να αποφύγεις τη συσσώρευση αλάτων στις μικρές γλάστρες.
Με την κατάλληλη τεχνική και κάποιο καλό σπόρο κάνναβης, δεν είναι απίθανο να πιάσεις και το 1 γραμμάριο ανά watt φωτισμού. Αυτό είναι ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα 250 γραμμαρίων σε 7-9 εβδομάδες από ένα φως 250watt σε ένα μικρό χώρο!
Πλεονεκτήματα
-Τα φώτα έχουν πλήρη διείσδυση μέχρι το πάτωμα. Έχε το νου σου στην υγρασία του χώματος καθώς τα φώτα θα ξεράνουν το υπόστρωμα πιο γρήγορα από όταν προστατεύεται από το φύλλωμα.
-Αυτή η μέθοδος είναι γρήγορη. 7-9 εβδομάδες κατά μέσο όρο.
-Λιγότερο πρόβλημα στο καθάρισμα του φυτού (trimming) καθώς υπάρχουν λιγότερα φύλλα στους παπάδες.
-Είναι ευκολότερο να χειριστείς τα φυτά.
-Μεγαλώνουν σε μικρούς χώρους.
-Γλιτώνεις χρήμα
Οικονομία χώρου
Φυτά με λίγα παρακλάδια χρειάζονται λιγότερο χώρο μεταξύ τους, κι έτσι έχουμε μεγαλύτερη αποδοτικότητα. Για παράδειγμα: Μία 15λιτρη γλάστρα παράγει ένα φυτό με μεγάλο όγκο και δύσκολο στη συντήρηση σε ένα μικρό χώρο. Τέσσερις γλάστρες των 3,5 λίτρων στον ίδιο χώρο μπορούν να παράγουν εξίσου ποσότητα με το πλεονέκτημα ότι είναι ευκολότερα να τα γυρίσεις ώστε να παίρνουν φώς από όλες τις πλευρές. Η καλλιέργεια είναι ευκολότερη καθώς κάθε φυτό είναι 100% προσβάσιμο και ευκολότερο να κινηθεί. Δεν υπάρχει λόγος για ξεχωριστό χώρο για άνθιση ή χρόνος που να χάνεται σε πρόγραμμα 18-6. Οι σπόροι μπορούν να βλαστήσουν κάτω από τα φώτα που λειτουργούν σε 12-12.
Αποδοτική χρήση των πόρων
Υπάρχει λιγότερη ανάγκη για πόρους σε όλη την καλλιέργεια
Θα δείτε ότι μόνο το μισό νερό αναλώνεται με λιγότερη υγρασία λόγο της εξάτμισης, και χρησιμοποιείς μόνο το ένα τρίτο των λιπασμάτων. Η χρήση CO₂ και ηλεκτρισμού μειώνεται κατά το εκπληκτικό ποσό των 650 ωρών ετησίως.
Ο χρόνος που αφοσιωνόταν στην περιποίηση του φυτού κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης όπως κορφολόγημα, δέσιμο κλαδιών και άλλες τεχνικές, είναι τώρα άχρηστες και ελευθερώνεται ο πιο πολύτιμος πόρος σου, ο χρόνος.
Καθαρότητα
Πάντα να είσαι σίγουρος για την αποστείρωση του χώρου μετά από κάθε καλλιέργεια.
Κράτα ένα μάτι για μούχλα καθώς ο χώρος θα παίρνει λιγότερο φως και υπάρχουν ευκαιρίες για μούχλα να αναπτυχθεί σε θερμές σκοτεινές γωνίες.
Επιπλέον σημειώσεις
Υπάρχουν κάποιοι που μισούν αυτή τη μέθοδο, αλλά πολλοί την αγαπάνε. Αυτούς που τη μισούν τείνουν να είναι αυτοί που δεν την έχουν δοκιμάσει. Δοκίμασέ την και μετά βλέπεις τι δουλεύει για εσένα. Ακόμα και αν αποφασίσεις να μην τη χρησιμοποιήσεις στο μέλλον, θα έχεις αναπτύξει τη γνώση σου ως καλλιεργητής.
Μερικές σατίβες θα φτάσουν τα 1,2 μέτρα με αυτή τη μέθοδο οπότε η επιλογή του είδους από την αρχή είναι σημαντικός παράγοντας. Οι ίντικες είναι η εύκολη επιλογή για την μέγιστη διαχείριση χώρου. Είναι κατά κανόνα μικρότερες και το 12-12 θα τις κρατήσει διαχειρίσιμες. Θα απολαύσεις μικρές γλάστρες με παπάδες, σαν μια μινιατούρα αρωματικού δάσους. Οι παπάδες που παράγονται από αυτή τη μέθοδο είναι ίδιοι στην γεύση και στο άκουσμα φυσικά με τους παπάδες που θα έπαιρνες από φυτά που πέρασαν από το στάδιο ανάπτυξης. Στο κάτω κάτω, το να βάζεις παπάδες στα βάζα πιο συχνά και με μεγαλύτερη ταχύτητα είναι κάτι το καλό, σωστά;

ΠΗΓΗ: gr420.info